Beperk De Straling

 “Er zijn geen harde bewijzen”

 

mei 2007 

(Lees ook het opiniestuk dat Beperk de Straling hierover schreef in de rubriek Vrije Tribune van Knack: 'wachten op bewijzen is onverantwoord')


“Er zijn geen harde bewijzen van schadelijkheid”. Bij zowat elke berichtgeving over elektromagnetische straling (gsm, gsm-masten, draadloos internet, …) wordt hierop gehamerd, tot vervelens toe. Ook artsen nemen deze stelling over zonder zich grondig en kritisch in de materie te hebben verdiept. Er blijkt weinig tot geen inzicht te bestaan in de reden waarom “harde” bewijzen uitblijven. De reden is nochtans vrij simpel.

 

In zijn artikel ‘Asbestos, Science for Sale’* beschrijft Prof. David Kotelchuck twee belangrijke componenten van de strategie die destijds door de asbestindustrie werd gebruikt om te verhinderen dat de overheid maatregelen tegen asbest zou nemen:

 

1. Buy science, that is, fund medical research that would discredit reports of asbestos hazards

 

2. Becoming indispensable by building the company as rapidly as possible and weaving asbestos into the matrix of the economy.

 

De reden waarom “harde” bewijzen voor de schadelijkheid van gepulste elektromagnetische straling uitblijven heeft in grote mate te maken met dat eerste aspect: ‘buying science’. Veel onderzoek wordt namelijk gefinancierd door de telecomindustrie. Onderzoek dat gefinancierd wordt door de industrie vindt significant (tot 9 maal) minder vaak schadelijk effecten. Dit is geen uit de lucht gegrepen, wilde verdachtmaking, maar een bevinding die uit meerdere onderzoeken naar voor is gekomen. Eén van die onderzoeken is verschenen in het wetenschappelijke vakblad ‘Environmental Health Perspectives’ (volume 115, nr. 1, januari 2007) en kunt u zelf nalezen op www.ehponline.org/members/2006/9149/9149.pdf . Dr. Henry Laï en het team van Microwave News kwamen eerder al tot dezelfde conclusies (zie hier).

Doordat er voor elk gevonden schadelijk effect (bijvoorbeeld effecten op het zenuwstelsel) telkens ook door de industrie gefinancierde studies zijn die géén schadelijke effecten vinden, wordt het tot stand komen van een wetenschappelijke consensus verhinderd. Onderzoeksresultaten kunnen niet consistent gerepliceerd worden. Het gevolg kennen we: “er zijn geen harde bewijzen” of “er is nood aan meer onderzoek”. Dit is exact wat de industrie met haar strategie wil bereiken: zorgen voor verwarring en onzekerheid, zodanig dat maatregelen van overheidswege zo lang mogelijk uitblijven.

De gelijkenissen met de strategie van de asbestindustrie zijn frappant. Kotelchuck zegt hierover: “Whether or not industry has lost these battles, the eventual outcome of each is less important than the fact that each salvo has tied up scientific resources, defined research issues and bought time. In the case of almost each industry proposal, some none-industry scientists have had to conduct experiments in rebuttal, using up some of the meagre resources in the process.”

 

Ondertussen maakt de industrie van de onzekerheid misbruik om aan een zeer snel tempo zoveel mogelijk nieuwe draadloze toepassingen op de markt te brengen, wat de tweede component is van haar strategie. Ze probeert op zoveel domeinen van de samenleving binnen te dringen, zodanig dat, wanneer er eindelijk “harde” bewijzen van schadelijkheid zouden komen, het al te laat zal zijn. Het zal dan zeer moeilijk zijn om deze zaken weer van de markt te halen (denk bijvoorbeeld aan de mate waarin WiFi op korte tijd ingeburgerd is geraakt).

Kotelchuck: “The second imperative was to grow as rapid as possible (…) The engine of growth was the rapid development of thousands of new uses for the so-called magic mineral, asbestos.” Op een gelijkaardige manier zijn er de laatste jaren steeds meer draadloze en mobiele toepassingen gekomen en is de totale hoeveelheid straling waaraan mensen worden blootgesteld op korte tijd exponentieel toegenomen: WiFi, draadloze alarmsystemen, draadloze muziekinstallaties, draadloze hoofdtelefoons, draadloze toetsenborden en muizen, draadloos aangestuurde machines in de industrie, UMTS en HSDPA (denk aan Vodafone Live van Proximus), onlangs WiMAX door internetprovider Clearwire,… De overheid lapt het voorzorgsprincipe aan haar laars en laat dit allemaal rustig gebeuren. Meer zelfs, de proliferatie van ‘wireless’ wordt zelfs aangemoedigd.

Kotelchuck: “The first worker death due to asbestos exposure was diagnosed by a London physician in 1900. (…) The British medical profession rediscovered asbestos disease in 1924 (…). In the US the first asbestos death was reported in 1930.” Al vroeg in de vorige eeuw waarschuwde de medische wereld voor de schadelijkheid van asbest en in de jaren ’50-’60 bleken uit steeds meer (onafhankelijke) studies de dodelijke gevaren van asbest. Toch werd asbest pas in 2005 (!) verboden in België en in De Europese Unie.

 

Volgens schattingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) maakt asbest wereldwijd ruim 100.000 slachtoffers per jaar. De komende jaren zal asbest nog duizenden slachtoffers maken in België alleen al.

 

Waar we nood aan hebben is niet direct “meer onderzoek”, omdat de schadelijke effecten van straling reeds uit letterlijk honderden onderzoeken zijn gebleken (voor een overzicht, zie http://www.beperkdestraling.org/Bibliotheek/Studies.aspx). Meer onderzoek kan natuurlijk geen kwaad en is nodig om meer inzicht te krijgen in het precieze mechanisme waardoor deze straling nefaste effecten veroorzaakt. Maar waar we vooral en veel dringender nood aan hebben zijn voorzorgsmaatregelen vanwege de overheid, die eindelijk haar verantwoordelijkheid moet opnemen en een halt moet toeroepen aan de steeds grotere stralingsbelasting van mensen. Het uitblijven van maatregelen heeft minder te maken met een gebrek aan bewijzen, dan met ongeïnformeerd zijn, onwetendheid of moedwillige blindheid. Zolang het voorzorgsprincipe niet wordt toegepast is de boodschap duidelijk: grote winsten voor de telecom- en wireless-industrie mogen gerust ten koste van leefbaarheid, gezondheid en mensenlevens gaan.

* in het boek Science and Liberation (1980) van Arditti, Brennan & Cavrak

 

 

Zie ook de volgende artikels:

• 'T-Mobile stopt rapport over schadelijke straling in doofpot' 

Phone cancer report buried

• Industrie boycot onderzoek gsm-straling, een artikel uit De Morgen, juli 2008
  
  
  

• Source of Funding and Results of Studies of Health Effects of Mobile Phone Use: Systematic Review of Experimental Studies 
  
  Wetenschappelijk artikel waaruit blijkt dat door de industrie gefinancierd onderzoek 9x minder vaak schadelijke effecten vindt. Gepubliceerd in Environmental Health Perspectives.
  
  
  

• “Radiation Research” and The Cult of Negative Results (Microwave News)
  
  "Wireless companies like Motorola have fostered the spurious view that negative studies cancel out positive ones. Their strategy is this: First, seed the journals with no-effect papers that run counter to previously published work which does show biological changes. Then argue: "If we couldn't replicate the effect, it cannot be real." The assumption here is that industry science is superior to everyone else's. They make no effort to resolve inconsistent results."

"Peer review is only as good as the reviewers. A flawed paper can be published, if the supervising editor selects sympathetic reviewers who will be likely to overlook them."

 

"What is it about EMF–health research that allows people to ignore the rules that govern other areas of biomedicine and public health? Why, for instance, did the World Health Organization turn a blind eye when told that Mike Repacholi was taking money from the wireless industry to pay for his EMF program in violation of the WHO rules? Was it really enough that Repacholi had engineered a scheme to launder the funds in Australia before they were forwarded to Geneva?"

 

• Experts investigating biological effects of cell phone radiation asked to shut up or quit jobs
  
  
  
• Wat er gebeurt met wetenschappers die de 'klok luiden' over de gevaren van mobiele telefonie: de prijs die Prof. Hyland betaalde.
  
  
  
• Belangenvermenging bij de Interphone-studie (artikel Beperk de Straling)
  
  
  
• Cellphone Games, een artikel uit het Amerikaans magazine 'The Walrus', augustus 2008. Over hoe de mobiele telefoonindustrie de wetenschap manipuleert.
  
  What if the published science doesn’t reflect what’s really happening out there? And what if there has been a concerted effort to shield us from the evidence that does exist? Accounts from a handful of well-respected scientists suggest that since the mid-1990s wireless companies have been doing their best to bury worrying findings, discredit researchers who publish them, and design experiments that virtually guarantee the desired results. “Biological effects are undoubtedly there, no question, and it’s a canard to suggest that they’re not,” says Abe Liboff, a research professor at Florida Atlantic University, and co-editor of the journal Electromagnetic Biology and Medicine. The cellphone industry, he insists, “will use any excuse to avoid the truth.”
  
  
  
• Doubt is their product (pdf), een artikel uit de Scientific American. Er worden een aantal inzichten in uiteen gezet die cruciaal zijn voor een goed begrip van controversiële wetenschappelijke kwesties.
  
  Zie ook het volledige boek van David Michaels: 'Doubt is Their Product: How Industry's Assault on Science Threatens Your Health' (Oxford University Press).
  
  
  
• Artikel op de website van Powerwatch UK over de invloed van de industrie op het onderzoek naar het verband tussen gsm-gebruik en tumoren.
  
  

  The facts are in. Cellphone exposure is clearly causing health issues, most especially, the danger from brain tumors. As illustration, the latest epidemiological study by a Swedish team found not only a 290% increase in the risk of developing a high-grade astrocytoma (the nastiest type brain cancer) from cellphone use (as opposed to non-users), but also found this risk after only 10 or more years of exposure (30 years is the typical length of exposure for tobacco users developing lung cancer).

  So the question must be asked: Why do these facts continue to be hidden from voice and view? And why do we continue to be lulled into complacency with report after report assuring us of the unequivocal safety of cellphone use?

  The answer is easy: the cellphone industry provides the bulk of the funding for cellphone research, and the information distributed to the media concerning cellphone health and safety. Added to this cellphone industry domination is an inherent conflict-of-interest— because the very cellphone industry that funds the research has an all too real economic stake in the research outcomes. It should therefore come as no surprise that the domination of cellphone industry generated research would have not only a profound impact on the research, but also an impact on the public's knowledge concerning cellphone health and safety.
  
  (...)

  We are seeing before our eyes two distinct tragedies being played out: the first tragedy is that of the trumping of science for corporate economic needs. The second tragedy is much worse, and the direct outcome of the first: when independent scientific inquiry is thusly manipulated and marginalized, we all lose as humanity is deprived of a working warning system to which attention must be paid. And, in the case of cellphone exposure and human health, with the cellphone industry's increasing domination in research funding matched by the shriveling (soon, non-existent) of independent research funding—and early research findings as troubling as early tobacco studies—we may already be too late to head off a health avalanche coming our way.
  
  
  

• The Effects of Mobile-Phone Electromagnetic Fields on Brain Electrical Activity: A Critical Analysis of the Literature (verschenen in Electromagnetic Biology and Medicine)
  
  "We analyzed the reports in which human brain electrical activity was compared between the presence and absence of radio-frequency and low-frequency electromagnetic fields (EMFs) from mobile phones, or between pre- and post-exposure to the EMFs. (...) Overall, the doubt regarding the existence of reproducible mobile-phone EMFs on brain activity created by the reports appeared to legitimate the knowledge claims of the mobile-phone industry. However, it funded, partly or wholly, at least 87% of the reports. From an analysis of their cognitive framework, the common use of disclaimers, the absence of information concerning conflicts of interest, and the industry's donations to the principal EMF journal, we inferred that the doubt was manufactured by the industry. The crucial scientific question of the pathophysiology of mobile-phone EMFs as reflected in measurements of brain electrical activity remains unanswered, and essentially unaddressed."
  
  Abstract van de studie. Mail ons voor de volledige tekst.
  
  

• Wijlen Robert O. Becker, emeritus hoogleraar orthopedische chirurgie aan de State University van New York en twee keer genomineerd voor de Nobelprijs geneeskunde, was een belangrijk wetenschapper op het gebied van de elektrobiologie en deed onderzoek naar de invloed van elektromagnetische velden op mensen. Becker waarschuwde publiekelijk voor de gevaren en betaalde daar net zoals tal van andere wetenschappers een hoge prijs voor. Op zijn 56ste werd hij gedwongen vervroegd met pensioen te gaan.
  
  "(...) he met resistance in finding funding for his pioneering research in the same way that scientists and medical people today cannot get funding for independent research on microwave and electromagnetic impacts on human health. There are now, he says, too many industrial and political interests vested in the exponential growth and profits of the global telecommunications industry, regardless of the impact on cancers and neurological disease"
  
  "We stuitten op een georganiseerde en gecoördineerde poging om de waarheid te onderdrukken, die kwam van het militaire establishment (BDS: voor wie radar- en sonartechnologie zeer belangrijk is) en werd ondersteund en versterkt door de industrie en de gekleurde getuigenissen van gehuurde wetenschappers''

  "I want the general public to know that science isn’t run

  the way they read about it in the newspapers and magazines.

  I want lay people to understand that they cannot

  automatically accept scientists’ pronouncements at face

  value, for too often they’re self-serving and misleading. I

  want our citizens, nonscientists as well as investigators,

  to work to change the way research is administered. The

  way it's currently funded and evaluated, we're learning

  more and more about less and less, and science is becoming

  our enemy instead of our friend."
  
  (uit zijn boek 'The Body Electric')
  
  
  

• Firms 'push scientists to tailor research results'

"More than one in ten scientists say they have been asked to tailor their research conclusions by a commercial funder, a survey of universities and government laboratories reveals today. This figure rises to more than one in six for women researchers, who are more likely to be reliant on private funding than their male colleagues."

 

"To have more than 10% of researchers feeling under pressure to alter their results is very worrying"

• Science under siege

"An ill wind is gusting through the halls of science these days: faked research, suppression of unwelcome results, corruption of science advisory panels, university research falling under the influence of corporate sponsors, and many other conflicts of interest. It's as if science were under siege."

"(...) Perhaps this is why science itself is now under systematic attack by corporate interests. Whatever the underlying reasons, it seems clear that industry has lined up to discredit science, control the research agenda, take over the apparatus for scholarly publication and otherwise undermine the scientific and democratic pursuit of knowledge in the public interest. Perhaps they see it as their only hope of defending themselves against the overwhelming scientific evidence that -- if accepted by the public -- would end 'business as usual' and set us on a new precautionary path."

"Another common practice these days is "seeding the scientific literature" with bogus results, to create doubt and confusion. In recent years, corporations have seeded the literature with false findings related to tobacco, lead, mercury, asbestos, vinyl chloride, chromium, nickel, benzene, beryllium and others. They cook the numbers, publish misleading articles in obscure journals, and then cite their own work to create confusion and doubt. This strategy has brought the federal government to its knees."

 

• Onderzoek naar het bestaan van de maan (vanop stopumts.nl)
  
  Een parallel: Twee wetenschappers onderzoeken of de maan bestaat. De ene wetenschapper ziet de maan in zijn onderzoek. 14 dagen later ziet de andere wetenschapper geen maan. De twee onderzoeken spreken elkaar tegen, maar de conclusie is dan niet dat de maan niet bestaat. De conclusie is dat beter gekeken moet worden naar de onderzoeksparameters.
  Een goed voorbeeld van twee schijnbaar tegenstrijdige onderzoeksresultaten vindt u hier: twee onderzoeken geanalyseerd a.h.v. de onderzoeksparameters